Zijlstra zingt tussen kunst en kroegDURGERDAM - Met enig geluk is hij vandaag van de persen gerold, de nieuwe CD van Jeroen Zijlstra en zijn maten. 'De doorbraak' is de titel. "Het gaat over doorbreken en breekbaar zijn," aldus de naamgever en leider van de groep Zijlstra, die met een derde product is gekomen.
Zijlstra is inderdaad doorgebroken. In 1999 bracht de groep haar eerste CD uit, Olie en rook. Zijlstra verwerkte daarin zijn avonturen als visserman, het vak dat hij - naar eigen zeggen - moest uitoefenen om zijn muzikantenbestaan te kunnen bekostigen. Wijlen Jip Golsteijn benoemde de zilte jazzplaat tot de beste Nederlandstalige productie van dat jaar en schonk Jeroen een paginagroot interview in De Telegraaf.
Eindelijk succes
In de kring van liefhebbers groeide de aandacht, maar commercieel succes leverde het vooralsnog niet op. In de wondere wereld van de platendistributie had Zijlstra zijn weg nog niet gevonden. Jeroen had echter de zee vaarwel gezegd, maar kon niettemin in zijn levensonderhoud voorzien door liedjes te schrijven voor cabareti¸res als Mylène d'Anjou, Lucretia van der Vloot en Nilgün Yerli.
Het was intussen een heel gevecht, de tweede CD uit te kunnen brengen. Maar nadat Tussen Den Oever en New York er eenmaal openbaar was gemaakt, in 2002, verdrongen de kenners elkaar om hun bewondering te laten galmen. Op Radio 2 werd het album CD van de week en voor de track Durgerdam slaapt werd Zijlstra de Annie M.G. Schmidtprijs, verbonden aan het beste theaterlied, toegekend. "Ik ben op weg naar onuitstaanbare roem," mochten we bij die gelegenheid uit zijn mond optekenen. Na 25 jaar was hij geen wonderkind meer. De doorbraak was daar.
Innerlijke strijd
De titel van het nieuwe project stond vast. "Het gaat over de strijd, die ik heb moeten leveren. Aan de ene kant vind je, dat je een normaal vak zou moeten leren. Aan de andere kant luister je naar wat je in je hebt. En dat is eruit gekomen."
"Olie en rook was voor mij het afscheid van de zee en de visserij. Tussen Den Oever en New Yor ging het voor een belangrijk deel over mijn gang naar Amsterdam, waar ik mijn koperen helden achterna ging. Nu ben ik aangekomen waar ik wil zijn. Ik ben steeds dichter bij mezelf gekomen en het is nog steeds niet op. Het blijft doorspetteren. Ik kan het me veroorloven uit het keukenraam te staren totdat een tekst opkomt. Dát is mijn werk. Mijn leven draait om dat ene talent, het maken van tekst en muziek. Ik ben in Amsterdam begonnen als trompettist. Mijn doorbraak is, dat ik kan leven van mijn ideeën."
Jeroen Zijlstra (46) is een veelzijdig talent. Hij vertoonde zich als dichter, zanger, gitarist, pianist, trompettist, componist en acteur. Voor De Doorbraak schreef hij alle tekst en de meeste composities. Andere creatieve bijdragen werden geleverd door saxofonist Rutger Molenkamp en pianist Ed Boekee. De CD is meer dan de vorige twee een groepsproduct geworden. "We zijn door het vele toeren naar elkaar toegegroeid. Het geluid van de groep is meer bepalend geworden. Ik heb dat in mijn hoofd als ik de nummers bedenk. In onze oefenruimte, geheel toevallig gelegen tegenover mijn stamkroeg 't Blaauwhooft, hebben we heel veel aan de nummers geschaafd. Er zijn er uiteindelijk vijftien overgebleven."
Hompie-kurkie
De muzikanten - behalve de al genoemde zijn dat Edwin Wieringa (bas) en Nout IngenHousz (drums) - komen uit de jazz, maar aan die stijl is Zijlstra steeds minder gebonden geraakt. "Een stuk heftige jazz kan natuurlijk best, maar niet de hele tijd. We hebben ook ballads, springerige ska en 'hompie kurkie'. Ik zing dus eigenlijk tussen kunst en kroeg, kun je wel zeggen. Voor mij persoonlijk zijn de ballads het kernmateriaal. Die hebben de meeste lading. Breek is het belangrijkste nummer. Daarom draait alles, het is de bull's eye. Het gaat over opkomst en ondergang, met een prachtsolo van Rutger. Het gaat over doorbreken en breekbaar zijn. Mooi en diep, maar daarna wordt het weer carnaval. Want alleen maar ballads zingen, dat trek ik ook niet. Daarom hebben we er ook weer een paar vrolijke, lekker zinloze werkjes tussen staan."
Omwille van de actualiteit halen we er één serieuze tekst uit. De terreuraanslagen in New York - waar hij zelf nog op de Twin Towers heeft gestaan - en Madrid brachten Jeroen ertoe het nummer Blijft het zo te schrijven. Door de moord op Theo van Gogh heeft een nog zwaardere lading gekre-gen.
"Ik ken iemand die les heeft gegeven aan de dader. Een vriendin had de moord kunnen zien gebeuren, als ze haar kinderen even later naar de crèche gebracht zou hebben. Dan komt het ineens erg dichtbij. En door de reacties herken ik mijn eigen land niet meer. Je ziet het fascisme weer de kop opsteken. Er blijken mensen met handgranaten op zak te lopen. Een tijdje geleden zag ik vanuit ditzelfde keukenraam blauwe zwaailichten op de ring A10. Bleek dat de Zeeburgertunnel was afgesloten vanwege een bommelding. Je krijgt steeds meer het gevoel tussen idioten te leven."
Vikingschip
De officiële presentatie van de CD is op vrijdag 3 december, bij de opening van de theatertour De Doorbraak, om 20.15 uur in theater De Meerse te Hoofddorp. Echter, op de zaterdag daarvóór, speelt Zijlstra in het Vikingschip te Den Oever, met als gast de welbekende gitarist Henk Haanraads. "Hij speelt de eerste set mee en moet dan als een speer naar The Flying Dutchman, wan daar speelt hij dan met zijn band Full Circle," weet Jeroen.
Er wordt door de platenwinkels al flink ingetekend op de nieuwe CD. Vanaf vandaag zouden ze kunnen worden geleverd. In de reguliere platenhandel zijn ze te bestellen. Inmiddels is ook bekend geworden, dat enkele radioprogramma's zullen worden gewijd aan de verschijning van De Doorbraak. Op 28 november is Zijlstra te beluisteren in Uitgelicht (VARA) en op 30 november in Volgspot (NCRV).
Jeroen Zijlstra: "Nu ben ik aangekomen waar ik wil zijn."