Met de zeedee 'Zijlstra: Olie & Rook', met veertien nummers die allemaal iets met de zee te maken hebben, sluit Zijlstra een periode af. Hij kan immers sinds zes jaar van zijn muziek leven. "Ik heb muziekmaken altijd gecombineerd met vissen. Iedereen kluste er tenslotte wat bij. Of je werd taxichauffeur of je werd visserman. Dat laatste heb ik met veelplezier gedaan. En vroeger in Den Oever had ik ook boer kunnen worden, maar dan kies je toch voor de Noordzee."

In Zijlstra's huis in het landelijke Durgerdam (ten oosten van Amsterdam), vlakbij het Buiten IJ, klinkt een melodie van arrangeur en musicus Rutger Molenkamp, die mogelijk op een volgende cd een tekst van de zanger, trompettist, dichter en tekstschrijver het juiste ritme kan geven. Voorlopig is de voormalige visser vooral enthousiast over de zeedee die nu in de winkels ligt.

"In de liedjes hoor je de sfeer aan boord, het is een doorkijk van wat zich op zee afspeelt en daarin heb ik natuurlijk eigen ervaringen verwerkt. Het oudste liedje is zeker al tien jaar oud. Eigenlijk is het album een compilatie van tien jaar ideeën", vertelt Zijlstra.

De zeemansliedjes op 'Olie & Rook', met sprekende titels als 'Lauwersoog', 'In de Vismijn', 'Dorpsgevoel', 'Warme Borsten', 'Zeeziek' en 'Stampen en Rollen', zijn absoluut niet te vergelijken met andere cd's die ook de zee als onderwerp hadden. De teksten zijn vooral gedurfder, origineler en minder obligaat, maar het bijzondere zit in de muziek. Het is jazz met Nederlandse teksten en dat is uitzonderlijk. "Bij mij geen accordeon erbij", zegt Zijlstra om het verschil te benadrukken. "Vijftien jaar BIM-huis zijn genoeg om het groter te zien."

Jazzafdeling

"Op het conservatorium was net een jazzafdeling opgericht. Ik zat in de eerste lichting, ben trompet gaan spelen". Bij toneelgroep Hollandia ging Zijlstra zijn zelfgemaakte zeemansliederen zingen. Vervolgens werd hij gevraagd repertoire te schrijven voor cabaretière Mylène d'Anjou, die hij dit seizoen als trompettist begeleidt. "Voor haar heb ik 'Gij zult niet begeren' geschreven, dat ze samen met het Metropole Orkest uitvoert."

Dienstbaar

Terug naar de zeedee, volgens Rutger Molenkamp 'het verhaal van Jeroen'. Zijlstra: "De muziek is dienstbaar aan de teksten, die allemaal door mij zijn geschreven, en niet andersom. Mijn verhaal kwam in de oren van Rutger terecht, die er muzikaal mee aan de haal is gegaan." In eigen beheer had Zijlstra al een aantal cd's gemaakt, voor het eerst doet nu een platenmaatschappij het werk voor hem. "Tot nu toe konden we ons twee opnamedagen veroorloven, nu hadden we er twaalf! En dat met Chris Weeda als machinedrijver, die tijdens de opnamen helemaal vergroeide met de band."

Daaraan was een lange, gedegen voorbereiding voorafgegaan, tijdens welke alle tracks vele malen thuis en in het café zijn gedraaid door Zijlstra, Molenkamp, Edwin Wieringa (bas) en Nout IngenHousz (drums). Sommige haalden het, andere werden afgewezen. Steeds weer opnieuw tot het goed was. Rutger: "We hebben ook veel gemixt. Enkele versies zijn helemaal anders geworden." Zijlstra: "We kunnen het tegen elkaar zeggen als iets niet goed is."

"De liedjes van vroeger hadden vaak te weinig akkoorden. Ik wilde terug naar de songs en over de combinatie met de originele arrangementen van Rutger ben ik heel tevreden. Hans van Willigenburg zei vorige week tegen me: 'Het lijkt nergens op'. En dat bedoelde hij positief." Nummers van de zeedee zijn vrijwel dagelijks op de radio te horen. In 'Langs de Lijn'. "Misschien worden we zelfs cd van de week op Radio 2, maar dat is nog niet zeker." Zijlstra zit op het nieuwe label Klïck: "Zij willen juist dit soort dingen een kans geven. Ik kan uitgaan van mezelf, het gaat niet om een grote hit. Hoewel ik het niet erg vind als het er één wordt."

"Live spelen we trouwens een andere versie. De cd is rijker aan arrangementen, je kunt meer uitpakken door bijvoorbeeld de meerstemmigheid (Rutger speelt zowel de tenor- als de sopraansaxofoon). In de zaal kun je meer improviseren, zijn de stukken zonder zang langer. Maar om dat te waarderen moet je erbij zijn, op cd zou het allemaal teveel uit elkaar worden getrokken."

De toekomst: "Ik zal best de zee nog eens als onderwerp nemen, maar dan in veel groter verband. In mijn moerstaal en met mijn ervaringen als basis."