Samen in zee

WIGGELE WOUDA - Friesch Dagblad, 14 november 2011

Jeroen Zijlstra wederom imponerend, maar toch...

Samen in zee door Zijlstra. In De Lawei in Drachten, 12 november.

       Het is krabben aan de korst van het geweten dat het bestaan in balans houdt

Er zijn maar weinig zangers die zingen vanuit een passie en een ongecompliceerde gedrevenheid die tegelijkertijd van het toneel afspatten bij elk lied dat ze zingen. Er zijn maar weinig zangers die de taal weten te kneden in de vorm van hun eigen unieke talenten. Er zijn maar weinig zangers die met hun teksten echoën op zo'n pure wijze die ver boven zichzelf uitstijgt. En er zijn maar weinig zangers die zo authentiek zijn dat het een voorrecht is om bij hun concert aanwezig te mogen zijn. Jeroen Zijlstra is een van die weinige zangers en tekstdichters.

Bij het grote publiek is hij absoluut niet bekend. Misschien gelukkig maar. Want nu is een concert bijwonen van Jeroen Zijlstra een heel intieme ervaring. Voortdurend zit je bij zijn nieuwste theatertour Samen in Zee soms mijmerend te reflecteren op je eigen gevoelens als hij een oud nummer zingt als Durgerdam slaapt over de verloren liefde in de metafoor van een haven.

Maar Samen in Zee is vooral een indrukwekkende en stilzwijgende ode aan Ramses Shaffy. Alle twintig -nieuwe- nummers zijn gedrenkt in de herinnering aan Shaffy die Zijlstra op veertienjarige leeftijd ontdekte. En ze hebben beiden heel veel gemeen. De weemoed die uit de 'kalme' teksten van Jeroen Zijlstra spreekt, is de weemoed die Shaffy zo schitterend verwoordde in bijna al zijn teksten. Het is krabben aan de korst van het geweten dat het bestaan in balans houdt; het is het stille huilen om het onbestemde.

De voormalige visserman Zijlstra uit Wieringen heeft natuurlijk door dat leven zijn inzicht gekregen in het ongewisse bestaan, in de romantiek en het avontuur. Maar hij heeft dankzij de visserij ook een gouden anker gevonden in de zee als metafoor. Dan is de haven een vrouw, de ruwe zee het leven en het zoute water de ziel die alles beweegt. Het levert voor dit concert ook weer een aantal pareltjes op met zinnen die regelrecht belanden zo ergens tussen je hartstreek. 'Hij heeft een ziel van zout, zonder deining niets te zeggen.' Het zijn ongemakkelijke teksten, maar altijd raak in hun eenvoud.

Toch kan dit concert mij niet voor de 100 procent bekoren omdat Zijlstra soms te veel de nadruk legt op het ruwe jazzachtige. Daar ligt z’n kracht niet. En al helemaal niet in zijn trompetspel. Bij hem hoort trouwens eerder de warmte van een bugel, maar dit terzijde. Zijlstra zingt overigens niet alleen in dit programma. Naast hem heeft hij nu jazz-zangeres Lydia van Dam, die uiteraard al dat jazz naar zich toetrekt. Het levert een programma met gemixte gevoelens op die de kern van Zijlstra -hoeveel plezier de musici en Van Dam ook uitstralen en hoe prachtig dat ook is om te zien- geen goed doen.