Samen in zee

JORIS HENQUET - De Volkskrant, 1 november 2011

De muziek van Zijlstra wordt 'maritieme kleinkunstjazz' genoemd. Dat dekt de lading prima.

Samen in zee door Zijlstra. In De Kleine Komedie Amsterdam, 30 oktober. Tournee tot 28 mei 2012, wallisfinkers.nl

Wie een theaterconcert van Jeroen Zijlstra en zijn band bezoekt, stapt een uniek universum binnen: een wereld van zeelui, vissersboten en het leven op het water. Zijn liedteksten bevatten woorden en strofes die je niet elke dag tegenkomt in het Nederlandse lied: 'De wassende zee', 'naar de einder varen', 'oude netten op de havenkant' en 'hij heeft een ziel, een ziel van zout'.

Voor de muziek van Zijlstra is dan ook de term 'maritieme kleinkunstjazz' bedacht, en dat dekt de lading prima.

Niet dat de twintig nieuwe liederen uit Samen in zee zich alleen maar aan de kust of op het water afspelen. Een groot deel van de liedjes staat direct of indirect in het teken van Ramses Shaffy, een van de muzikale helden die de voormalig Noordzeevisser Jeroen Zijlstra uit Wieringen deed besluiten om naar Amsterdam te verhuizen en in die stad de jazz te ontdekken.

De 'kleuren van Shaffy', zoals Zijlstra het noemt, waren op vele manieren rond door het nieuwe repertoire: er is een Blues voor Ramses (''t is stil in Amsterdam'), Sammy en zijn levenshouding komen veelvuldig voorbij en als Zijlstra in het uitbundige lied Hemel en aarde aan het improviseren slaat, lijkt het alsof we in Shaffy Chantant terecht zijn gekomen.

Jeroen Zijlstra, een zanger met een hoogst bijzondere en lenige stem, staat ditmaal niet solo op het podium. Hij vormt een duo met Lydia van Dam, een jazz-zangeres die door Zijlstra wordt omschreven als 'het best bewaarde geheim van Amsterdam'.

Daarmee heeft hij niets te veel gezegd: Van Dam heeft een stem als een klok, die bovendien zeer goed matcht met die van Jeroen Zijlstra.

Van Dams hoogtepunt van de avond is het opzwepende lied Hollandsche paëlla, waar ze helemaal in opgaat en het publiek weet mee te nemen.

De teksten in Samen in zee zijn tijdloos en de muziek is ingenieus, met melodieën en arrangementen waarin nooit voor de makkelijke weg wordt gekozen. Samen met de drie bandleden, die een keur aan instrumenten bespelen, ontstaat een zeer gevarieerde muzikale avond: ingetogen ballads (Haal mij), uitbundige dranknummers (Dobbelsteen), verhalende liedjes (Anna) en enkele hitgevoelige meezingers (het titelnummer Samen in zee).

De band Zijlstra is pas in 1999 opgericht, maar sindsdien is er veel gebeurd. Vrijwel elke twee jaar een nieuw studio-album, vele theatertournees en de Annie M.G. Schmidtprijs in 2002 voor het lied Durgerdam slaapt. Met Samen in zee wordt een nieuwe parel toegevoegd, in een uniek universum waarin nog steeds veel te ontdekken valt.